sábado, 6 de abril de 2013

RADIO NEGREIRA NAS ONDAS...




O que non sei eu é si se chamará Radio Negreira, Radio Barcala ou algo parecido pero sí podemos afirmar que en Negreira están a facer os estudos técnicos para que empece a funcionar unha emisora de radio municipal.
                                         José Luis Blanco
                                                    Miñas donas, meus señores
                                                 Radio Galega
                                           19-01-1988


                                                                   
RADIO NEGREIRA no 107.0 da FM


Os maxestuosos compases do Himno Galego entraron por primeira vez no 107.0 de centos de receptores ás oito do serán do 24 de abril de 1988 envolvendo as voces de Plácido Fabeiro e Eliseo Ferreño, que anunciaban a primeira emisión de RADIO NEGREIRA. Con carácter experimental comenzaba a súa andaina a cuarta emisora municipal de Galicia que, de xeito ininterrumpido, chega xa aos seus 25 anos de emisión neste 2013.

Logo de meses de traballos dirixidos de maneira desinteresada polo técnico da Radio Galega Modesto Pena Rey, dende a Casa do Concello e cuns medios técnicos moi precarios emitíase a primeira programación de dúas horas diarias, que houbo que ampliar a horario nocturno pola demanda dos mozos e mozas que querían aportar a súa colaboración neste novidoso medio local.

A primeira emisora municipal de Galicia foi Radio As Mariñas, creda polo concello de Oleiros en 1980 e abortada en poucos minutos pola irrupción da Garda Civil, que por orde do Gobernador da provincia procediu ao precintado dos equipos de trasmisión.

Catro anos despois, en 1984, Radio Fene empeza as súas emisións, tamén chegou a orde de peche que foi desobedecida polo alcalde. A reconversión dos estaleiros de Astano coas protestas dos traballadores retransmitidas en directo por esta emisora, supuxeron un forte respaldo popular para Radio Fene e para o seu director Henrique Sanfinz. En 1987 os concellos de Oleiros e Corcubión crean Radio Libre de Oleiros e Radio Neria.

Primeiros Estudos no 1988
Radio Negreira foi a cuarta emisora municipal galega, creada por acordo plenario ao abeiro da Lei de Ordenación de Telecomunicacións de 1987 que posibilitaba que as corporacións locais dispuxeran de emisora municipal, e do Plan Técnico de Radiodifusión Sonora que xa distinguía 3 potencias segundo a extensión do municipio (500,150 e 50 vatios). Galicia, a pesares da dispersión de poboación, quedaba aínda desfasada na utilización da radio como medio de comunicación local pois en Cataluña xa funcionaban 160 emisoras municipais e en Andalucía 40. Arenys de Mar foi a primeira de España.

As emisoras municipais tomaron  forma de Lei en abril de 1991, cando se legalizaron definitivamente en toda España.

Ao mesmo tempo que a Radio aprobouse tamén a creación dunha revista e a colocación de paneis informativos nas parroquias e na Vila, para a publicación de todos os acordos que tomaran os distintos órganos municipais: Pleno, Comisión de Goberno e Alcaldía, ademáis da información considerada de interese para os veciños. Os obxectivos de Radio Negreira eran a difusión da información municipal, a promoción da cultura e o fomento da vida asociativa na comarca. A dispersión da poboación en 92 núcleos distribuídos en 115 Km2, xustificaba o medio.

O 12 de decembro dese 1988 creouse, polos representantes das catro primeiras emisoras municipais, xunto coa de Ribadavia (que acababa de nacer) a Asociación de Emisoras Municipais de Galicia  (EMUGA) que xorde como instrumento de asentamenteo do fenómeno radiofónico local, asesoramento xurídico, formación de persoal e fomento das actividades.

A organización do Curso de Técnicas Radiofónicas en Negreira, no que participou a popular presentadora de televisión Tereixa Navaza xunto con outros coñecidos profesionais da radio, posibilitou a formación das persoas da contorna que tiñan afección por este medio e que logo pasaron a formar parte da programación da emisora e a traballar noutros medios de comunicación  públicos e privados.

Gran popularidade acadaron os programas Onda Agraria, dirixido por Francisco de la Paz do Servizo de Extensión; A Saúde, do Doctor Marwan; Co mandil posto, de Luz Picos, os deportivos de Javier Tojo, os concursos ou, entre outros moitos, As Noites Tolas, unha experiencia desbordante na que participaban os persoeiros máis bohemios que, dende as terrazas dos bares, se achegaban aos altos do Concello para contar as súas anécdotas.A participación veciñal era a esencia dos programas.

O traslado dos estudos para a recén inaugurada Casa da Cultura no 1991 e a colocación do poste emisor no Monte da Pena supuxo a consolidación definitiva para Radio Negreira. 


FESTA DA RADIO-1994

Radio Negreira continuou a súa andaina grazas á dedicación e o esforzo dos que nela traballaron: Plácido Fabeiro, Javier Carnota, Emilio Forján, Lucía Cabezal, Abelardo Estévez, Manolo Gómez, Santy Pintos, Ovidio Martínez... e a colaboración de numerosas persoas e colectivos profesionais da comarca que adicaron horas e esforzo para sacar adiante este medio. Hoxe, xa máis profesionalizada, conta cunha programación de 24 horas emitindo en cadea coa asociación de radios municipais galegas.

Ademáis da Radio tamén cumpren  anos as Escolas Deportivas Municipais, polas que pasaron milleiros de rapazas e rapaces e que tanto levan feito pola promoción do deporte e pola formación dos máis novos.

Temos que entoarlles o Cumpreanos Feliz e desexarlle moitos éxitos a todos os que están a arrimar o ombreiro para seguir camiñando.


Colaboradoras de R. Negreira na Festa da Radio


24 de abril de 1988 - Plácido Fabeiro e Eliseo Ferreño en antena





                                             ESCOITAR ON LINE RADIO NEGREIRA


miércoles, 27 de marzo de 2013

TEOLOXÍA CAMPESTRE




Logo do Curso de Deslocalización Semántica acabo de rematar o último exemplar correspondente ao Master en Teoloxía Campestre para novos emprendedores. Mentres o primeiro axuda a interpretar correctamente as informacións dos medios de comunicación o Master serve para entender a realidade baseada na observación e a experiencia.


Estes días as conversas na rúa, ademáis de polo que xa sabedes, non deixan de preocuparse pola choiva e o tempo que entraron na primaveira con cara de invernía. Todo se volve protestar e aparcar a diario diante das televisións para levar unha boa regadura, logo dos atracos regulamentarios dos que informan de cotío. Como se o home ou a señorita do tempo fosen quen de mandar para un lado ou outro ás borrascas do demo.

O Mentireiro Verdadeiro, calendario para o ano 2013, que se define como chusqueiro, escotolido, galego-castelán, profético, enxebre, noticioso, artimañeiro e tamén barato recolle ben ás craras que marzal e un mes avizorado, atolado, tarabelo, abuleiro e viradeiro e faga o tempo que faga que ninguén se escalde con galistradas. No mes de marzal o que non comenzou ben remata mal. A Lúa mingua o día 4 ás 22,54 e chea o 27 ás 10,30. Tamén recolle o santoral que comeza con Rosendo, Albino e Roán e remata o 31, o domingo de Pascua, con Santa Balbina, Acacio, Benxamín e Amos.

O Gaiteiro de Lugo e O Mentireiro Verdadeiro son os dous calendarios agrícolas máis populares dos que se levan publicados en Galicia, ademáis do Almanaque Agrícola ZZ da Empresa Zeltia Agraria.

O decano de todos eles, O GAITEIRO DE LUGO, que se define como relixioso, profético, astronómico, recreativo, patriótico, popular e barato, ten máis de 150 anos e chamouse nun principio Calendario de Galicia e logo Calendario Gallego, pasando a chamarse como na actualidade en 1927. Publicouse en lingua galega dende 1936 grazas a Xosé Figueira Valverde e dende 1996 edítao a Deputación Provincial de Lugo. Foi a única publicación que utilizou o galego durante o franquismo e daquela chegou a editar 50.000 exemplares. Contou coa colaboración de escritores como Noriega Varela, Álvaro Cunqueiro e Uxío Novoneira entre outros.

Ademáis das lúas, a previsión do tempo e o santoral reflicte na actualidade unha escolma de poesía popular e culta, debuxos e gravados de autores galegos, festas e feiras tradicionais de Galicia, táboa das mareas e outras curiosidades.

O MENTIREIRO VERDADEIRO editouse por primeira vez en 1960 polo sacerdote de Palas de Rei D. José Regadío e nun tempo en que se deixou de publicar O Gaiteiro chegou a distribuir entre doce e quince mil exemplares. O barcalés Avelino Pousa Antelo publicou nel algunhas colaboracións. Na actualidade, ademáis do calendario litúrxico, a previsión do tempo e as lúas explica distintas técnicas agrícolas como diversos tipos de poda, refráns e ditos populares.

Foron durante anos as únicas publicacións que chegaban á xente das aldeas de Galicia e unha axuda inestimable no campo das prediccións. Lede logo as que o Gaiteiro de Lugo do ano pasado facía para o 2013.
                                                                  ........
Non teño esperanza
tampouco este ano
que traerá recortes
e mais desenganos.

Recortes nos soldos
e nos prezos non,
vidiña moi negra
pra o traballador.

Recortes no Ensino
e na Sanidade
isto non é conto
que é boa verdade.

Subida de xuros
tamén de trabucos,
lamento dicilo,
veñen tempos duros.

Se queres eu sigo,
dame algún reparo,
dicindo que isto
non che ten amaño.

Pero penso, amigo,
que será mellor
afinar a gaita
e ir enchendo o fol.






sábado, 23 de febrero de 2013

LUCES DE BARCALA




Queridos padres, hermanos, parientes y convecinos: Desde que, por la iniciativa de algunos paisanos nuestros, nos hemos constituido aquí en sociedad; desde que nos hallamos juntos cuantos hemos tenido la suerte de haber nacido en ese hermoso rincón de Galicia, fue nuestro deseo, y así lo ejecutamos, sacrificar mensualmente parte de nuestro modesto haber, a fin de crear y sostener escuelas en el Valle, que sirvan para que nuestros familiares y convecinos puedan en el porvenir, una vez educados, ser útiles para sí mismos y para los suyos, ahorrándoles de esa suerte contrariedades que llevan aparejadas consigo la falta de instrucción.

                                        Almanaque Gallego para 1909 . La Habana . pp.143-145



Escola de Cobas

A emigración galega en América creou, segundo o profesor da Universidade de Santiago D. Vicente Peña Saavedra, 525 asociacións de carácter instructivo que fundaron e sostiveron en Galicia 235 colexios con 336 aulas en 186 edificios nun período no que o ensino público estaba abandonado pola administración do Estado.

A emigración foi sempre un problema endémico de Galicia, entre 1870 e 1930 máis de 2 millóns de galegos abandoaron a terra e aínda hoxe a sangría segue. A situación sociocultural no ano 1900 era dramática, co 67,2% da poboación adulta analfabeta. No ano 1927 estaba escolarizado o 52 % do alumnado e a metade non asistía.
Os  datos do Ministerio de Instrucción Pública e Belas Artes correspondentes ao ano  1908  recollen que  Negreira e A Baña tiñan 8  escolas en cada un dos concellos cando según a Lei Moyano correspondíanlle 17 e 16 respectivamente. 

Escola de Seoane
Os nosos emigrantes en América, como os do resto de Galicia, foron todo un exemplo de solidariedade e compromiso coa terra e cos que aquí quedaban. Foron varias as sociedade creadas no alén mar polos barcaleses: A Unión Barcalesa, La Moderna de Barcala e La Baña y su Comarca en Cuba; en Bos Aires La Primera de Barcala, Sociedad Agraria Instructiva y Mutua del Partido Judicial de Negreira, Hijos de Negreira y Anexos, Mutualista e Instructiva del Partido Judicial de Negreira e Agraria y Mutualista del Partido de Negreira y sus contornos e en Montevideo Escuela Unión Barcalesa.

Foi a Unión Barcalesa de La Habana a que acadou maior pulo e que aínda hoxe segue funcionando nas dependencias do antigo Centro Galego. Nacía en 1907 ao mesmo tempo que a estrea do Himno Galego, na capital cubana, e o seu labor educativo, asistencial e mutualista é todo un exemplo. En 1922 inaugurábase en Cobas a súa primeira escola, en 1926 a de Aro e en 1932 a de Seoane. A construcción dos edificios corría a cargo das cuotas aportadas polos asociados, o salario dos mestres e a elaboración dos programas escolares inspirados nas modernas correntes pedagóxicas, en contraste coa escola tradicional refractaria a toda innnovación e progreso que poidera axudar á innovación de Galicia.

Escola de Aro
Tamén La Baña y su Comarca construiu en S. Vicente o Colexio Cuba (que hoxe ocupan as oficiñas do Xulgado, Rexistro Civil e Correos), La Moderna de Barcala a Escola de Liñaio e o filántropo habaneiro Emilio Balandrón a Escola da parroquia de Portor.

No ano 1993 asinamos, no Centro Galego da Habana, un documento de entrega das escolas da Unión Barcalesa aos concellos de Negreira e A Baña, acto no que o Presidente D. Rolando Pérez Palmero manifestou que se facía a entrega das mesmas xa que foron sufragadas polos barcaleses e que a eles debían pasar.

Hoxe a Unión Barcalesa continúa a disfrutar de boa saúde e malia as dificultades económicas para sosterse é a decana das sociedades de Barcala, do que debemos sentirnos orgullosos.


ALBUM 


Centro Galego da Habana



Acto inaugural da Escola de Cobas coa asistencia do Rector da Universidade de Santiago



Veciños de Barcala no Centro Galego-Centenario da Unión Barcalesa-Foto El Correo Gallego




Directivos de Alén Mar co Presidente da Unión Barcalesa no Centro Galego da Habana




domingo, 17 de febrero de 2013

O MEIGALLO



Na nosa rúa botáronnos un meigallo. Ou eso é o que comentaban onte unhas veciñas entre risas por unha bolsa con tres ovos e unhas moedas que dende hai días está pousada nun dos cruces. O certo é que ninguén a retira e cada mañá aparece nunha das catro esquinas da encrucillada. Eu díxenlles que seguramente alguén que foi mercar os ovos esqueciuna no chan e non volveu a recollela, pero contestáronme con sorna: Si,Si...

O meigallo é unha das superticións máis antergas de Galicia e ao parecer levábase á práctica cando as enerxías máis negativas asolagaban a alma de alguén que precisaba liberarse delas botándolle todo o mal á persoa obxecto da súa xenreira. A miúdo había que acudir a unha meiga para que a instruira sobre a práctica mais axeitada a cada caso.

Sempre se facía con nocturnidade  nas encrucilladas e as aves eran elementos moi comúns nestas prácticas da meiguería.

Os cruces de camiños  tiveron un carácter máxico nas antigas culturas agrarias. Os romanos colocaban neles pequenos altares de culto aos deuses Lares e alí depositaban ofrendas, por eso en Galicia foron cristianizados cos cruceiros, esas cruces de pedra que aínda hoxe vemos nos camiños. Cando os enterros eran peatonais sempre se paraba o cadaleito en todos os cruces para rezar tres padrenuestros pola alma do difuntiño.

Tamén as aves formaban parte das prácticas supersticiosas, especialmente os galos.

Hai anos un amigo agasalloume uns interesantes exemplares editados pola Universidade da Habana sobre os estudos etnográficos que a profesora Lázara Menéndez realizou sobre a relixión afro-cubana. As prácticas da santería están moi arraigadas no Caribe e nunha das viaxes que fixen a Regla sorprendeume como os galos ó igual que noutras relixións naturalistas tamén eran un elemento a miúdo presente nesas cerimonias.

Pero eu mais ben penso que polos compoñentes da bolsa o “meigallo” da nosa rúa é mais ben unha pregaria ou ofrenda para curar algún mal.

-Hola buenos días, mi nombre es Vanesa, ¿en que puedo ayudarle?
-En conmmemorar con nós o corte de enerxía número cen que acabamos de sufrir hoxe varios veciños da nosa rúa.
-Xa están fartos de sabelo! Os ordenadores, descodificadores , conxeladores e outros aparellos reciben de vez en cando uns calambrazos nas súas partes máis íntimas que algún deles xa pasou a mellor vida.
-Ah, se trata de una derivación a tierra provocada por alguién que tiene una avería y la descarga se produce a través de su toma de tierra; es muy difícil de localizar porque solo puede hacerse cuando se produce la descarga. Es conveniente que llamen en el momento de producirse el corte de suministro para que la brigada pueda localizar al causante de la misma.
-Pero si xa chamamos centos de veces!!!!
-Bien, no se preocupe, voy a tramitarle una reclamación y en el plazo de quince días los servicios técnicos le informarán de la causa de la derivación.
- !!!!!!!!!!!!!!!!! ¿¿¿¿¿ ¡¡¡¡¡¡¡¡¡¡¡¡¡¡

Cando polos medios racionais non se lle atopa solución aos problemas algunha xente acude a outros métodos máis inmateriais para ver de amañalos. Eu tiña unha parente que non acadando solución a algo acudía a Santa Rita. A pequena imaxe da avogada dos imposibles acompañouna durante a súa vida e botaba man dela sempre que lle conviña. Ao parecer o sistema funcionaba e cando non era así atribuíao a que as pregarias non foran acompañadas do debido fervor, por eso a santa non tiña a culpa dos fallos.

Penso que imos ter que facerlle algunha pregaria a San Voltio para ver de amañar o noso problema con FENOSA se o “meigallo” dese veciño ocorrente non da resultado.







viernes, 8 de febrero de 2013

1986-CAMPELO ENTRA EN EUROPA



No Entroido de 1986, ano de incorporación de España á Unión Europea, a parroquia de Campelo-Negreira acada o 1º Premio nos concursos de comparsas e carrozas dos concellos de Negreira e Santiago de Compostela.






 COPLA

Campelo entra en Europa
e xa somos europeos.
¿Quen falou de que empezaba
África nos Pirineos?
Temos hasta “Challenger”
coma os americanos,
espero que non estoupe
senón déixanos “colgados”.

Velaí ven representantes
da Europa comunitaria:
o gran danés mai-lo-belga,
e “Don Mitterran a Pata”.
O fillo de Luxemburgo,
que non sei como se chama,
e Don Bettino Espaguetti,
representante de Italia.
Don Nikos Papanatoulos,
e o Don  I.R.A. de Irlanda,
o tulipan holandés
e a filla da Gran Bretaña.
Don Helmut “Cerveza” Kohl
procedente de Alemaña,
e,  en fin, milagrosamente,
de Portugal doña Fátima.
Falta un para a docena
como capiscaredes vós:
Vai de viaxe en Bruselas,
por unha negociación.

Xa temos I  UVE A,
o IVA para entendernos,
os probes consumidores
non temos onde meternos.
Disque é o precio a pagar
por entrarmos en Europa,
¡Vaia, vaia...! e decir que
véndese esa señora.
Si os precios van polas nubes,
este adianto moderno
que trae a señora Europa,
é un trabuco do demo.
Non hai Cristo que o entenda,
é un rollo patateiro,
hasta os curas cobran IVA
por dar “ o pan de los sielos”.
A cambio do IVA teremos
un tempo de adaptación
pra enterarnos pouco a pouco
de que vai esta cuestión.

Circularán libremente
servicios e mercancías,
capitales e persoas,
borrallas e tonterías.
As aduanas de Francia
correrán  tupidos velos,
e pasarán os camións
esa fronteira sen medos.
Que farán os gabachiños,
en qué pasarán o tempo,
se non lles deixan tirar
nin laranxas nin pomelos?
Por min que vaian ao paro,
cheos de “merci  beaocoup”
ou mellor, pensandoo ben,
que vaian tomar....
(un viño á Torre Eiffel)

Á feira europea levamos
un gran carro de combate,
con fumeiros de castaño
e rodas de chiculate.
Un arado que ara soio,
sin cabalos e sin vacas,
¡temos tantos adiantos
que non nos caben na casa!
Temos un ordenador
con cara de sembradora:
¡como ordena os grans de millo
cando chega a súa hora!
Levamos caixas de froita
para vender en Avignon,
con un pouquiño de sorte
non nos “chiscan” o camión.
Toxo para facer licores
cebolas para empanadas,
empanadas europeas
que se comen coma nada.
Millo que dará fariña,
e a fariña, filloas;
filloas e filloeiros
tamén levamos a Europa.
Levamos coles da horta,
mellores que as de Bruselas.
¡Que lle pregunten aos porcos,
como pelexan por elas!
Encheremos o mercado
co noso leite europeo,
non está representado
porque o levou o leiteiro.

E agora perdoade,
porque temos que marchar.
O que pasa ciudadanos,
é que temos que votar...(as vacas)
                                               
                                                                                  (Comparsa de Campelo)

jueves, 17 de enero de 2013

OS NOSOS MÚSICOS .




Charanga Mekánica


 Andaba medio perdida
cando o amor me atopou,
vendo a Charanga pasar
tocando alegres cancións.
...................
                         Canción


O día 26  de xaneiro deste 2013, cumpríronse 10 anos da creación da Charanga Mekánica por un grupo de rapaces expertos en transformar o aire en melodía. Tan bos músicos como persoas, e dígoo porque os coñezo dende hai tempo, son a alegría da música e tamén bos profesionais que participan noutro tipo de formacións musicais.

Temos que agradecerlles o evento que organizan porque concentrarán ese día outras charangas amigas e está garantida a troula musical. As charangas son a ledicia elevada á enésima potencia.

A música sempre gozou dunha gran tradición na comarca barcalesa: labregos, carpinteiros, canteiros e outros artesáns ocupaban as súas horas libres aprendendo a tocar un instrumento para logo integrarse nalgunga das distintas agrupacións. Os coñecementos musicais pasábanse duns a outros coma se de unha ferramenta se tratara. Dende o grupo de Agapito que coa súa gaita enchía de troula as foliadas e celebracións, pasando polos quintetos, bandas de música, coros e orquestras ou importantes persoeiros como Xoan Trillo, a representación musical foi variada ó longo do tempo abarcando tódos os xéneros.

De rapaz acudía sempre á festa de Santa Mariña en San Martiño de Broño, a aldea dos meus avós paternos. Alí na casa de Urbano, curmán de meu pai, tiven por primeira vez un clarinete nas mans, aínda que por moito empeño que poñía non era quen de sacar algún son para fóra do instrumento. Carpinteiro de profesión, era un namorado da musica e a unha das súas fillas púxolle de nome Cecilia, a patrona dos músicos.

Urbano López Trillo botou moitos anos no Brasil e cando voltou, xa de maior, nunha entrevista de M. Fernández (Luz Picos) publicada en La Voz de Galicia en agosto de 1983 relata como, xunto con Pedro de Barbazán (batería) e Victor de Gándara (trombón), crearon a Orquesta Ecos de Barcala no ano 1945 ao estilo das americanas da época. Coa Orquesta Andújar fundada por Emilio Andújar, outro músico de sona que adicou toda a súa vida a esta actividade, amenizaron as romarías e as festas da comarca durante décadas.

A persoa que eu máis admiraba de neno era Daniel Magariños, pequeno e regordete, dentro do seu impecable traxe azul con garabata negra, desfilaba ao frente da banda A Lira de Barcala espallando melodías por todas as rúas do pobo. Sempre serio e cun aquel de autoridade como se fora consciente da importancia do seu labor. Os máis pequenos marchábamos detrás, acompañando A Parrula como tamén era coñecida polo alcume da propietaria da casa na que ensaiaban. Dende aquela ando sempre con algunha melodía no maxín que as veces sae en forma de asubío.
Os Magariños eran unha familia de músicos, Panchito empezou por un defecto físico, nacera con unha man máis pequena e recomendáronlle aprender a tocar o piano para rehabilitala, chegou a ser director da Escola de Órgano de Xenebra e un importante concertista e Marita, que foi profesora de moitos de nós, ensinoume a solfear coa compaña do piano; grazas a ela saquei moi boas notas nesa asignatura.
No veciño concello de A Baña creouse en 1980 unha banda xuvenil dirixida por Emilio Andújar coa colaboración do Concello presidido por Francisco Villaverde e no ano 1984 creamos no  de Negreira a Escola Municipal de Música e logo a Banda Infantil e Xuvenil que  foi un viveiro de novos valores e de futuros profesionais que hoxe exercen a docencia, tocan en diversas formacións orquestais ou ben practican na intimidade. A afección foi a máis e dende hai tempo a plataforma Máis Música está facendo unha campaña para que a nosa Escola Municipal se transforme en Conservatorio.

O sábado 26 a festa será completa e de seguro que Euterpe acudirá a Negreira para encabezar a movida.

Noraboa á Charanga Mekánica e que siga triunfando!


ALBUM

  


Quinteto de Portor


Banda de Negreira-1920



Tamén na Habana

A Lira de Barcala- A Parrula-1945



Orquestra Rey

Orquestra Pose




Banda Xuvenil de Negreira


Grupo de Gaitas de Negreira

Bocinazo

martes, 23 de octubre de 2012

COMA UN IRMÁN CHE FALO




    "Podo afirmar con rotundidade que Xaquín pertence a ese tipo de persoas que van pola vida derrochando talento, eficacia e xenerosidade".

                                                          X.Denis



                                            VÍDEO HOMENAXE A D. XAQUÍN GÓMEZ BARROS



                                                         

miércoles, 17 de octubre de 2012

CARMIÑA PENSADO

Carmiña Pensado con: Clara, Pepita, Maruja, Lolita, Marinieves e Marité


 Onte finou  a nosa profesora Carmiña Pensado. Carmiña foi toda unha institución en Negreira pois exerceu durante anos na Academia e logo pasou a formar parte do claustro de profesorado do Instituto Rosalía Castro de Santiago de Compostela.

As academias privadas propiciaron que moitos rapaces e rapazas das vilas de Galicia poidéramos acceder aos estudos académicos que doutro xeito non sería posible, pois os institutos estaban nas cidades. Comecei con Carmiña aos once anos, coa Lora e La Bureba e as restantes comarcas de España e rematei con Rousseau e Pestalozzi, pasando pola Guerra das Galias e os sistemas de cristalización dos minerais. Centos de rapaces e rapazas formámonos na Academia onde todo se baseaba no esforzo persoal e os profesores contribuían a rentabilizar  o traballo diario.

Alí pasei de alumno a profesor, antes de finalizar os meus estudos, e souben da sensación de cobrar o primeiro salario que conservei máis dun ano dentro do sobre para disfrutar do que significaba aquelo de trasformar o esforzo en diñeiro. Tamén convivín durante anos con amigos e amigas que aínda na distancia seguen sempre presentes. Aprendín moito dos meus compañeiros profesores: Carmiña, Rosita, Alicia, D. José, José Luis e outros moitos.

Unha das característica de Carmiña era a súa esixencia que logo se traducía en sobresaíntes nos exámenes que tíñamos que pasar en dous días, no mes de xuño de cada curso, ante un tribunal no Instituto Masculino de Compostela. Tamén sabíamos que a miúdo daba clases particulares desinteresadamente no seu domicilio a algúns xóvenes que non podían facelo na Academia.

Nestes anos conincidíamos nos veráns, cando viña pasar uns días na súa casa paterna, e pasábamos tempo falando, sempre me preguntaba polos antigos compañeiros e compañeiras de estudo, tamén polo acontecer diario e polos meus porque cando eu era pequeno vivía onda a súa casa e as nosas familias tiñan unha relación estreita.Os meus pais sempre me poñían  a ela e ós seus irmáns como exemplo de persoas estudosas. 

Cando onte souben do seu pasamento, chamei ao meu amigo Manolito Sánchez, para comunicarlle a noticia e recordarnos dos tempos de aprendizaxe, e hai unha hora na Capela do Cotón acompañando á profesora Carmiña no recordo, coincidimos antigos compañeiros e compañeiras, tanto alumnos e alumnas como docentes.

Estes acontecementos tristes fan sempre que se conecte o flash -back e como me decía hai un intre o amigo Pepe Denis, parafraseando a García Márquez: “Dende hai tempo van desaparecendo persoas das que antes non morrían”.

Prof.J.Luis con: Barca, Emilio, Manolo, Elías, Toscano, Puñal, Xulián,Tomé, Marcial e Oreiro



Carmiña Pensado con : Mariló, Mª Carmen, Maruja, Maricarmen, Marichús,Rosario, e Conchita






domingo, 23 de septiembre de 2012

VOANDO NO QUADS



Cada sábado pola mañá no Camiño Vello,  se o tempo acompaña, séntase no seu quad e abre a súa noveliña. A xente pasa e mira unha semana tras outra. É unha imaxe pouco común,  todo o máis camiñar polas rúas cun ollo no xornal e outro nas farolas,  por aquelo da integridade física pero así, na biblioteca ambulante, non é algo moi visto. Non o digo polo quads, senón por aquelo de ler. Na nosa terra parece que as afeccións son outras.

Onte pareime a falarlle. Juan vive en Corneira, do concello de A Baña, e mentres agarda, as horas voan sobre a máquina e a imaxinanción percorre o deserto de Nevada ou o escenario que toque nesa xeira. As súas afeccións son a lectura e o fútbol. Atopeino pola estrada algún domingo no seu catriciclo, dí que é socio do Negreira e mais do Xallas de Santa Comba, que non perde un partido. Tamén falamos da miña familia, pois na súa terra de adopción naceron os meus antepasados maternos e alí teño parentes. É un home serio e bo conversador, e moi amable. Non puxo reparos a que lle tirara este retrato: “ E por min... non me importa!”

Falamos e falamos do pracer da lectura. É  unha mágoa que o exemplo non sexa o do común. Cando lemos, a nosa imaxinación vaise da man do que escribe, viaxamos por outras realidades, maxinamos outros universos ou profundizamos no propio. Un libro é coma unha conversa interesante de alguén que ten algo que contarnos e que, xeralmente, faino dun xeito pracenteiro. Cando vai bo tempo aproveitamos para sair á rúa e deixamos os nosos libros esquecidos nos seus cárceres. Habería que prantexarse sacalos das bibliotecas, airealos, que lles dea o sol, achegalos á xente e deixalos facer o seu labor.

Juan teno claro, onde vai o quads vai o libro.Coa súa máquina non pode andar a moita velocidade, pero cando colle o libro a  imaxinación voa.



sábado, 8 de septiembre de 2012

AUGAS MAINAS


                                                                                                          Foto López Tuñas


Aquí onde o río Barcala recibe ao Albariña, que baixa dos altos de Freixeiro, nas tardiñas de verán transfórmanse as augas nun espello onde se miran os abeneiros. Logo o noso río camiña mansamente acariñando á vila de Negreira botándose máis abaixo no Tambre.

O Barcala é o río que da nome á nosa comarca; dende o monte Cornado cruza o Val ó longo de 19 Km recollendo as augas dunha cunca de 98,5 Km2.e aportando un caudal de 4,2 m3/sg na súa  desembocadura

Eu gusto de camiñar á tardiña polas súas beiras, onde se xunta co seu gregario o Albariña, ollando como a Natureza se mergulla e as mellores troitas pasman, porque este río grazas as súas augas claras e transparentes é troiteiro por excelencia. Tamén xeneroso, pois durante séculos a forza das súas augas sacudiu os rodicios dos muiños que vixían as súas márxes.
Balsa dos Garrido

En Galicia os muiños de auga foron dende a Idade Media fonte de riqueza das xentes do campo, porque están relacionados co pan. O gran que os nosos campos ofrecián á suor dos labregos transformábase en fariña ó run-run da muiñeira. Nos últimos catro quilómetros da súa desembocadura, aínda se conservan varias destas construccións caraterísticas. Pero o que máis chama a atención son as balsas que desviaban a auga cara eles. A de Refoxo, que foi aula de aprendizaxe para nadadores, a de Vilachán e a dos Garrido. Son todo unha reliquia que debera arranxarse. O muiño está directamente relacionado coa vida social e labrega de antano.

Pero se esto non fora dabondo o Barcala, xa na súa desembocadura co Tambre, acolleu hai tempo unha minicentral eléctrica que xeraba enerxía para a vila de Negreira; aínda hoxe, cando as augas baixan no verán, os rapaces percorren a balsa de Patiño que desviaba a auga para as turbinas. Toda unha fonte de riqueza que saía deste cauce.

Muíño dos Castros
Os ríos son un tesouro para Galicia e débense preservar e poñer en valor. En setembro do 2010 o alcalde de Negreira Jorge Tuñas, inauguraba un fermoso paseo de 2.200 m de longo que dende o fondo da Vila bordea o cauce ata a Área Recreativa de Cobas. O uso social para a xente de todas as idades fan deste lugar un remanso de paz que permite disfrutar cada día deste agasallo e que hai anos era patrimonio exclusivo dos pescadores que se atrevían a patear as marxes ou meterse polas augas craras.

Onte, sentadas nun dos bancos da ribeira, dúas señoras comentaban: “Que Deus llelo pague a quen nos permitiu disfrutar desta regalía”.

Agora debérase continuar a obra iniciada coa restauración das balsas e os muiños, a limpeza periódica do cauce e a reposición da vella Pontella dos Castros.

O noso patrimonio natural e cultural ben o merece.



BIBLIOGRAFÍA

(1) OS RÍOS GALEGOS -Francisco Javier Río Barja e Francisco Rodríguez Lestegás-Consello da Cultura Galega